Gestuntel aan de Achterdeur

Een adequate regeling voor beschermde lokale teelt in de glastuinbouw en aanvoer naar geregistreerde verkooppunten, kan de cannabisketen sluiten waarmee van teelt tot klant een transparant model op gang wordt gebracht dat de Staatskas jaarlijks al snel een miljard euro zou opleveren. Maatschappelijk verantwoorde productie van psychoactieve cannabis dus, waarmee veertig jaar gedoogbeleid zou worden bekroond als proof of concept van ooit voorbeeldig Nederlands beleid. 

In De Achterdeur ontrafelt de Groninger videoproducent en programmamaker Steven Kompier de complexe vraag waarom Nederland de verkoop van hasj en wiet sinds 1976 gedoogt, maar vier decennia later als EU-lidstaat de productie en aanvoer alsnog met vereende krachten vervolgt, nota bene op grond van criminaliteit die door onvoldragen wetgeving in de hand wordt gewerkt.

Schermafbeelding 2017-02-22 om 11.13.38

Thans is de ooit kleinschalige ideële productie van cannabis goeddeels overgenomen door professionele producenten die met eigentijdse agrarische technieken grootschalig wiet kweken. Productie en handel zijn in de loop der jaren vooral gericht op de export, wat gepaard gaat met geweld en andere vormen van criminaliteit. Kleine hennepkwekers en coffeeshofexploitanten pleiten al jaren voor een gesloten cannabisketen die minder misstanden in de hand moet werken en personeel, producenten en gebruikers niet langer criminaliseert.

Lees meer

Waardeketen
De Achterdeur gaat dieper in op de omstandigheden in Nederland die ertoe hebben geleid dat de productie en aanvoer naar de coffeeshop al jaren een sociaal-maatschappelijk hoofdpijndossier vormen. Kompier laat zien dat het ooit voorbeeldige Nederlandse gedoogbeleid thans de conclusie rechtvaardigt dat partijen de afronding ervan liever negeren uit electorale overwegingen. Ingewijden achten gecontroleerde aanvoer naar de coffeeshop overigens goed haalbaar.

cannabis_draagvlak

Het slepende vraagstuk rond cannabis ontstond aan het begin van de vorige eeuw in de Verenigde Staten en is sinds de jaren 1970 via de War on Drugs internationaal beleidsmatig gefaciliteerd. Maar de 21ste eeuw staat voor verandering, ook in Amerika. Een sociaal-maatschappelijk wicked problem kan worden omgebogen naar een maatschappelijk verantwoorde, juridisch sluitende en transparant georganiseerde fair trade waardeketen. Kwaliteitscontroles kunnen worden ingevoerd en gerichte productinformatie bijgeleverd, niet anders dan voor gangbare glastuinbouwproducten, tabak, pindakaas, alcohol of leverworst.

Prof. dr. mr. Jan Brouwer_2Prof. dr. mr. Jan Brouwer, directeur van het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid en tevens hoogleraar Algemene Rechtswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen, zegt in De Achterdeur. ,,Als op grond van Europese verdragen de verkoop van cannabis aan de voordeur kan worden gedoogd, kan er geen juridische belemmering meer bestaan om dit ook aan de achterdeur te doen.”

In zijn documentaire (2012) toont Kompier aan dat een gespecialiseerd agrarisch bedrijf de productie ter hand kan nemen om aan de lokale vraag naar marihuana te voldoen. Als consumptieartikel kan het product onder het regiem van de Voedsel en Warenautoriteit worden vermarkt. Hiertoe kan het Bureau voor Medicinale Cannabis namens het ministerie van Volksgezondheid een rol spelen. Zo ontstaat een transparant model dat de Staat jaarlijks circa 900 miljoen euro aan inkomsten oplevert.

Criminogene wetgeving
Achtereenvolgende kabinetten hebben weinig respect getoond voor de gidsfunctie die Nederland heeft opgebouwd met haar drugsbeleid, dat sinds 1976 is gericht op bescherming van de volksgezondheid. Doorpakken met deze ontwikkeling om tot lokale productie- annex waardeketens te komen zou tot een houdbaar concept moeten leiden. De coffeeshop kan dan zijn sociaal-maatschappelijk horecafunctie behouden. Als proof of concept kan de cannabisketen dan zijn gelegitimeerd en internationaal tot voorbeeld strekken.

StevenKompierDe Achterdeur laat zien dat het repressieve cannabisbeleid in Nederland eind vorige eeuw is ingezet door voormalig staatssecretaris van Financiën Willem Vermeend (PvdA), tevens langeafstandsloper en naar verluidt ook anti-tabaksprediker. Kompiers documentaire leert verder dat voormalig minister van Justitie Piet-Hein Donner (CDA) Vermeends beleid kracht bijzette, wat vervolgens electoraal is uitgebuit door diverse politieke partijen.

Halverwege de jaren negentig waren in Groningen de productie en aanvoer naar verkooppunten van cannabis enige tijd prettig geregeld met het oog op een heimelijke proef van de regionale Belastingdienst. In 1996 stak Vermeend echter een stokje voor de bredere introductie van het op pilotschaal beproefde Groninger model. In plaats van dit concept landelijk door te voeren sloot toenmalig minister Donner van Justitie (CDA) een overeenkomst met Duitsland over het tegengaan van cannabistoerisme in de grensstreek.

Donners opvolger als minister van Veiligheid en Justitie Teeven en OpsteltenIvo Opstelten (VVD) verbreedde dit beleid tot de gehele grensregio. Met als gevolg een tegenreactie van een groot aantal burgemeesters. Onder beide kabinetten Rutte was Opstelten de initiator van een waar flipperkastbeleid waar het cannabis betrof. Zijn optreden kenmerkte zich door ad hoc-besluiten en symptoombestrijding, zoals de wietpas die kort na de invoering weer werd afgeschaft. Van een houdbare visie op de sector, laat staan van normalisatie of emancipatie van cannabis, was geen sprake. Zo werd tegen beter weten in om politieke redenen de juridische paradox die het cannabisbeleid kenmerkt in stand gehouden.

Statuur verdampt
Opstelten zag zijn statuur als vvd-coryfee verdampen, nadat hij tegenover de Tweede Kamer stelselmatig glashard was blijven liegen over ‘het bonnetje van Teeven’. Dit zogenaamd ‘onvindbare’ bewijsstuk dateerde uit de IRT-affaire in de jaren 1990. De ingestelde parlementaire enqûete leerde dat het Openbaar Ministerie zich had laten ‘piepelen’ door de Amsterdamse drugsmaffia en dat er enstige aanwijzingen voor gewortelde corruptie bleven voortbestaan. Opstelten en zijn rechterhaand staatssecretaris Teeven zagen zich op 9 maart 2015 genoodzaakt af te treden, waarmee een kabinetscrisis werd voorkomen.

Piet-hein-donner-portretDesondanks onderschrijft de huidige ‘onderkoning’ van Nederland mr. Piet-Hein Donner (CDA) nog altijd de repressieve benadering in zijn functie als vice-voorzitter van de Raad van State. Namens zijn partij stelt Donners zich al jaren paternalistisch op als ‘broeders hoeder’, terwijl de wetenschap de houdbaarheid van dit repressieve beleid met een gestrekt been onderuit haalt. Donner cum suis zullen met leden ogen aanzien dat de kerk minder jongeren aanspreekt dan meditatieruimten met een cannabislogo op het raam.

Aan het volksgezondheidscriterium en de groeiende maatschappelijke acceptatie van cannabisproducten laat de hoogste topambtenaar zich vooralsnog weinig gelegen liggen. Een doorgewinterde cda’er zal evenmin snel van zijn geloof in het staatsrecht vallen. Misschien dat een verwijzing naar het gebruik van Kaneh Bosm in het Oude Testament kan leiden tot verlichting van het fundamentalistische joods-christelijke gedachtengoed. (Exodus 30:22-33 – zie onderaan dit artikel).

Dinsdag 21 februari 2017
De manier waarop Nederland zich tot dusver opstelt in het Europese cannabisdebat getuigt al met al van weinig historisch en wetenschappelijk besef wn getuigt van een laag internationaal zelfbeeld. Het maakt ook duidelijk dat Nederland veelbetekenende nationale volksgezondheidsscores nog steeds niet doorvertaalt naar houdbare wetgeving die tot een maatschappelijk verantwoord beleid zou kunnen leiden.

Vooral op grond van aan de Nederlandse situatie ontleende argumenten op het domein van de volksgezondheid bepaalt een groeiend aantal Amerikaanse staten tegenwoordig hun cannabisbeleid. In de Verenigde Staten is cannabis verkrijgbaar in zogenaamde dispensaties, waar volwassenen op vertoon een doktersattest kunnen kiezen uit tientallen soorten cannabis die werkzaam blijken tegen diverse aandoeningen. Vera Bergkamp D66Deze kant zou het in Nederland ook op kunnen gaan.

Voor cannabisten in Nederland biedt de stemming in de Tweede Kamer van dinsdag 21 februari 2017 echter nieuwe hoop. Een meerderheid van 77 tegen 72 stemmen sprak zich uit voor de Wet gesloten coffeeshopketen, die ‘gedoogde productie en aanvoer van cannabis’ moet reguleren in combinatie met een ‘geleide planeconomie onder toezicht van de rijksoverheid’.

Hoewel de Eerste Kamer zich nog moet uitspreken over dit initiatiefwetsvoorstel van D66-Kamerlid Vera Bergkamp, lijkt de consumptie van cannabis(producten) na meer dan vier decennia gedogen ook politiek diep genoeg te wortelen om achterhaalde wetgeving te innoveren. De wal lijkt het schip te gaan keren nu electorale overwegingen anno 2017 kunnen leiden tot de verdere emancipatie van een door moeder Natuur bedachte plant. Zoals het een zichzelf respecterende democratie betaamt dus.

» Het voorstel en de stemuitslag Wet Gesloten Cannabisketen.

» Cannabis Culture belicht gebruik van Kaneh Bosm in het Oude Testament.

» Tweede Kamer gedoogt cannabisproductie.

Pantanova ♥ Alldayjazz FM, luister mee!